03 listopada 2017r 8- osobowa grupa członków RC Zamość udała się po raz kolejny do Kołomyi ( Ukraina ),aby sfinalizować zobowiązania dotyczące polskiej sobotniej szkoły (m.in.opłacenie czynszu za wynajem budynku w którym szkoła się mieści). Innym aspektem obligującym nas do wizyty było 20 – lecie istnienia Towarzystwa Kultury Polskiej „ POKUCIE” oraz …urodziny P. Prezes Stowarzyszenia Stanisławy PATKOWSKIEJ –KOLUSENKO. Nieodłącznym elementem naszych spotkań w Kołomyi jest składanie wieńców i palenie zniczy na Cmentarzu Polskim w Kołomyi oraz pod pomnikiem Adama Mickiewicza.
Więcej miejsca chciałbym poświęcić wydarzeniu jakie miało miejsce w drugim dniu naszej wizyty. Z inicjatywy P. Prezes znaleźliśmy się w m. PASIECZNA na uroczystości odsłonięcia pamiątkowej tablicy poświęconej polskim legionistom walczącym z rosyjskim zaborcą w Karpatach. Oto krótka historia walk naszych żołnierzy wchodzących w skład II Brygady Legionów zwaną „Żelazną”:
II Brygada Legionów Polskich nazwana tez Karpacką od miejsca pierwszych walk zyskała też miano Żelaznej Brygady jako wyraz szacunku dla jej wartości bojowej, utworzona została formalnie w 1915 roku. Jej zalążkiem były oddziały powstałe kilka miesięcy wcześniej: 2 i 3 pułk piechoty odpowiednio pod dowództwem płk Zygmunta Zielińskiego i ppłk Józefa Hallera. Dołączyły do nich 2 szwadron kawalerii rtm Zbigniewa Dunin – Wąsowicza, 3 szwadron kawalerii rtm Jana Brzezińskiego oraz służby pomocnicze. Oddziały te w liczbie 9 tys. żołnierzy zostały rzucone do komitatu marmgorskiego w celu wyparcia kozaków, którym udało się przedostać przez przełęcz Pantyrską do Kotliny Panońskiej. Mimo słabego uzbrojenia i wyszkolenia udało się pokonać silniejszego przeciwnika. Następnym zadaniem oddziałów dowodzonych przez gen. Karola Durskiego – Trzaskę było sforsowanie Przełęczy Rogadle Wielkie i oczyszczenie z Rosjan doliny Bystrzycy (teren Galicji). Aby ten cel osiągnąć wybudowano z okrąglaków tzw. Drogę Legionów – liczącą 6 km drogę etapowa po zboczu o nachyleniu 15 stopni. 19 października legioniści przekroczyli przełęcz i rozpoczęli wyzwalanie Galicji. 23 października stoczyli ciężki, 3 – godzinny bój pod PASIECZNĄ, zmuszając wroga do odwrotu. 29 października zakończyli ten etap ofensywy po przegranej bitwie pod Mołotkowem.
Znajdujących się w Karpatach Wschodnich oddziałów polskich nie można jeszcze nazywać II Brygadą Legionów – ta formalnie została utworzona na przełomie kwietnia i maja 1915 roku na Bukowinie. Jednak wśród Polaków już wówczas uzyskała miano „Karpackiej” lub „Żelaznej” Brygady mimo że takiej jednostki nie stanowiła.
Dla tych poległych za nasza wolność legionistów zebraliśmy się pod pomnikiem uwieńczonym żelaznym krzyżem. Uroczystość zorganizowana przez Oddział Telewizji POLONIA we Wrocławiu zgromadziła polską młodzież z Wrocławia i okolic, harcerzy, członków Związku „STRZELEC” ze Lwowa, przedstawicieli ukraińskiej Polonii, osoby duchowne ( obecny był biskup Leon Mały z archidiecezji lwowskiej) oraz lokalne władze ukraińskie. Wśród wiązanek kwiatów znalazła się również biało – czerwona od członków RC Zamość.
I można byłoby w tym miejscu moją relację zakończyć. Ale nasuwa się refleksja – czym jest i jak powinien wyglądać patriotyzm. Czy wyrazem miłości do Ojczyzny jest śpiewana przez polską dziewczynkę mieszkającą w Kołomyi patriotyczną pieśń będąca hymnem legionów czy kij bejsbolowy w biało – czerwonych barwach ze znakiem Polski Walczącej w rękach łysego osiłka?
